زاگرس همچنان می‌سوزد/ جنگل‌ها ومراتع، قربانی اختلاف‌های قومی و آتش سوزی‌های زنجیره‌ای در کرمانشاه

تاریخ درج خبر :۱۳۹۸/۴/۲۱

خبر ادامه آتش سوزی های جنگل ها ومراتع کرمانشاه، نگران کننده شده است؛ این آتش سوزی ها نزدیک به دوماه است که ادامه دارد و کانون های آبساز استان را مورد خسارت جدی قرار داده است.


آتش سوزی های پی در پی خرداد و تیرماه امسال در استان کرمانشاه، سطح وسیعی از جنگل های زاگرس، مراتع و زمین های کشاورزی منطقه را سوزانده است. مسوولان منابع طبیعی استان سطح سوخته شده جنگل ومرتع را 52 هکتار اعلام کرده اند؛ رقمی که به گمان کنشگران محیط زیست استان، بسیار کوچک شده است. آنها می گویند مسولان منابع طبیعی حقیقت آتش سوزی را کتمان می کنند و به همین دلیل نمی توانند اعتبار و امکانات لازم را از سازمان در مرکز، جذب کنند. 

 

یک فعال جنگل و محیط زیست کرمانشاه به اسکان گفت:« سطح سوخته جنگل ومرتع در آتش سوزی های چند ماه اخیر استان، بسیار بیشتر از سطحی است که مدیران اعلام می کنند. او همچنین گفت که فضای بسته ای که در اداره کل منابع طبیعی کرمانشاه ایجاد شده موجب شده اخبار درست از این اداره کل بیرون نرود و آمارهای حقیقی به گوش مسوولان در مرکز نرسد تا آنها امکانات متناسب به جنگل های زاگرس در استان، اختصاص دهند.»

 

او گفت:« قصر شیرین، پاوه، عاشقان موسی بیگ از توابع شهرستان اسلام آباد غرب، کوه نوح دالاهو و بسیاری از مراتع و جنگل های کرمانشاه در حال سوختن هستند و بیش از ۱۰۰ هکتار از مراتع شهرستان "روانسر" در آتش سوخته است؛ اما مسوولان منابع طبیعی همچنان سعی می کنند اخبار این آتش سوزی ها در رسانه ها کمتر منتشر شود.»

 

 این کنشگر حوزه جنگل تاکید کرد:« متاسفانه مدیران منابع طبیعی استان، اصلا آمار دقیق این آتش سوزی ها را اعلام نکرده و شدیدا محافظه کاری می کنند. آنها اجازه نمی دهند حتی تصاویر این آتش سوزی ها در رسانه ها منتشر شود. تنها دریک مورد آتش‌سوزی، بالغ بر 400 هکتار درختان ارزشمند زاگرس، سوخته است.»

 

او افزود:« تنها در آتش سوزی گسترده‌ منطقه "کله زرد" سرفیروز آباد شهرستان کرمانشاه دوشبانه روز آتش‌سوزی وسیع داشتیم و در حدود 300 هکتار از جنگل های زاگرس سوخته است؛ اما اداره منابع طبیعی، سطح حریق را 1500 متر اعلام کرده که جای پرسش جدی دارد.»

 

این فعال محیط زیست گفت:« منطقه جنگلی "دالاهو" سه روز متوالی سوخته است و در شهرستان "سرپل ذهاب" تنها در یک شهرستان، 10 مورد آتش سوزی گسترده داشته ایم که حتی جنگل های دست کاشت اکالیپتوس، به طور کامل سوخته اند.»

 

او با تاکید بر اینکه اغلب درختان سوخته در این آتش سوزی ها از گونه های ارزشمند بلوط، بادام و گون بوده اند هشدار داد:« شهرستان کرمانشاه از اول خرداد تا حالا مدام و تقریبا هر روز آتش‌سوزی داشته است که رقم آتش سوزی های بزرگ آن، در خوش بینانه ترین حالت، دست کم به 20 مورد می رسد؛ حالا چطور می شود مسوولان این رقم های کوچک را اعلام کرده اند و بسیاری از آتش سوزی ها را اصلا اعلام نمی کنند؟»

 

این فعال حوزه جنگل ومحیط زیست یادآوری کرد:« تنها در یک فقره آتش سوزی در شهرستان اسلام آبادغرب، 85 هکتار جنگل، مرتع و گندم خاکستر شد و در یک مورد دیگر که فرمانده انتظامی کنگاور اعلام کرد در آتش سوزی گسترده ای در سطح مراتع و زمین های کشاورزی این شهرستان، 72 هکتار از اراضی جنگلی و کشاورزی دچار حریق شد و سوخت. حال باید پرسید چگونه این همه آتش سوزی های پی در پی، تنها توانسته 52 هکتار از جنگل ها ومراتع را درگیر کند و بقیه تماما زمین کشاورزی بوده است؟ اگر اینگونه باشد که کلا هیچ کشاورزی در استان باقی نمی ماند.»

 

او همچنین از آتش سوزی های گسترده در ارتفاعات "جامه شوران کرمانشاه" خبر داد که با کمک  نیروهای تیپ ۳۵ تکاور ارتش، هلال احمر، بسیج عشایری، سپاه، اهالی روستاهای اطراف و منابع طبیعی مهار شد و بخش های وسیعی از جنگل ها ومراتع را خاکستر کرد و گفت:« جالب اینجاست که چند روز پیش، فرمانده انتظامی شهرستان کرمانشاه از وقوع یک فقره آتش سوزی در سطح ۵۰ هکتار از اراضی و مراتع ۲ روستای این شهرستان خبر داد. حال چگونه می گویند آتش سوزی های زنجیره ای 52 هکتار جنگل ومرتع را سوخته است؟!»

این فعال محیط زیست خبر داد که آتش سوزی های دو روز پیش منطقه "روانسر" 3 نفر را روانه بیمارستان کرده است. او گفت:« فرماندار روانسر اعلام کرد که این 3 نفر، در حین مهار آتش دچار سوختگی های ۵۰ درصد ، ۴۱ درصد و ۳۷ درصد شده اند که به وسیله نیروهای فوریت پزشکی به مرکز استان انتقال داده شده اند و در پی وقوع این آتش سوزی بیش از ۱۰۰ هکتار از مزارع ، باغات و مراتع بخش مرکزی شهرستان روانسر در آتش سوخته است. این آتش سوزی در روستاهای "تپه لری"، "تپه کوئیک"، "باباحیران" و "چشمه پنبه" دچار آتش شده بود.»

 

اختلاف های قومی و قبیله ای

 

این فعال حوزه جنگل، در ادامه از یکی دیگر از عوامل آتش سوزی پرده برداشت و گفت:«  از آنجایی که استان کرمانشاه چندقومیتی است و بعضی اقوامی که ازنظر فرهنگی بسیار ضعیف بوده و اغلب باهم درگیری دارند این اختلافات قومی را به منابع طبیعی می کشانند.  برخی که حس ناسیونالیستی بیشتری دارند برای مقابله با اقوام مقابل خود، جنگل های حوزه زندگی و کار آنها را آتش می زنند.»

 

او افزود:« در چند روز اخیر، یکی از اقوام، درختان ارزشمند "ون" را در منطقه ای به نام "کله هو شیرازی" آتش زده اند؛ صرفا با این هدف که قومی دیگر که با آنها اختلاف دارند نتواند از این جنگل ها سقز بهره برداری کند.»

 

این فعال محیط زیست در ادامه گفت:« در این آتش سوزی در حدود 400 هکتار جنگل "کله هو وشیرازی" سوخته است و آتش سوزی نیز همچنان ادامه دارد؛ اما مسوولان منابع طبیعی آمار آتش را 52  هکتار مرتع اعلام کرده اند.»

 

او همچنین خبر از آتش سوزی اخیر "گردکاندار" شهرستان کرمانشاه داد که در حدود 150 هکتار جنگل را خاکستر کرده است.

 

منابع طبیعی: 52 هکتار جنگل و مرتع سوخته است

 

ان‌شاءالله کولانی مدیرکل منابع طبیعی وآبخیزداری استان کرمانشاه در گفت وگو با اسکان می گوید:« رقم سوخته شده جنگل ومرتع در آتش سوزی های دو ماه اخیر 52 هکتار است.»

او در پاسخ به این پرسش اسکان نيوز که چرا فعالان معتقدند رقم واقعی خسارت به جنگل ومرتع بزرگ تر است می گوید:« علت این است که اغلب مردم کل آتش سوزی های اراضی کشاورزی را نیز به این آمارها اضافه کرده و همه آنها را با هم و یکجا محاسبه می کنند؛ در حالی که ما رقمی را اعلام می کنیم که شامل جنگل و مرتع و عرصه های تحت مدیریت سازمان خودمان است.»

 

کولانی با پذیرفتن کمبود امکانات اطفای حریق جنگل و آتش زدن جنگل ها از سوی برخی اقوام به دلیل اختلاف های قومی تاکید کرد که با این همه نیروهای مردمی، ارتش، سپاه و مدیریت بحران و دیگر نهادها برای اطفای حریق همکاری کرده اند و جای هیچ نگرانی نیست.»

 

فقدان آموزش و نبود بالگرد دو موضوع بحران زا

 

در میانه این آتش سوزی ها در مناطق جنگلی استان کرمانشاه، نه آموزش های لازم به جوامع محلی داده می شود و نه امکانات اطفای حریق، متناسب با اهمیت این جنگل ها در اختیار استان قرار می گیرد.

 

فعال محیط زیست کرمانشاه در اینباره می گوید:« نه رسانه ملی و نه دیگر نهادهای آموزشی، آگاهی های لازم را درباره اهمیت حیاتی زاگرس، به مردم و اقوام ساکن در حاشیه این جنگل ها ومراتع نمی دهند. یقینا اگر اهمیت این مناطق و عرصه ها برای مردم بومی و اقوام ساکن در زندگی شان روشن شود نه تنها از آتش زدن این ذخیره گاه های مهم دست برمی دارند بلکه در حفاظت آنها نیز می کوشند.»

 

این فعال محیط زیست تاکید می کند که شماره 1504 که سازمان جنگل ها به عنوان اورژانس جنگل اعلام کرده، در بسیاری از مواقع، به مخاطبان پاسخ نمی دهد و امکانات لازم برای اطفای حریق نیز وجود ندارد.

 

او با تکیه بر توان مدیریت منابع طبیعی استان برای جذب اعتبارهای لازم می گوید:« وقتی مدیران استانی آمار درست و تصویر واقعی از آتش سوزی ها ارائه نمی دهند طبیعتا نمی توانند کمک های لازم را جذب کنند. طبیعتا مدیری که سطح مساله را کوچک می کند نمی تواند انتظار داشته باشد که بودجه درخوری برای مدیریت موضوع به استان تعلق بگیرد.»

 

اهمیت جنگل های زاگرس

 

اهمیت جنگل های زاگرس از از نظر وسعت و هم ارزش های اکولوژیک و حفظ منابع آب و خاک، بر کسی پوشیده نیست. با این همه این جنگل ها در استان های متعددی از ایران، به دلیل عوامل اقتصادی و اجتماعی و فقدان مدیریت همه جانبه و مطلوب، در آستانه نابودی هستند.

 

به گفته معاون امور جنگل سازمان جنگل‌ها،مراتع و آبخیزداری کشور، 6 میلیون هکتار جنگل زاگرس در حدود 9 میلیارد مترمکعب آب را در خود ذخیره می‌کند که ظرفیت تولید 40 درصد از آب مورد نیاز ایران را دارد.

 

در همین حال متخصصان بر این باورند که محدوده ی رویشی زاگرس از نظر  کمی اولین و از نظر کیفی دومین منابع جنگلی ایران را در بر می گیرد که قسمت وسیعی از حوضه های آبخیز ایران را تحت تاثیر خود قرار داده است.

 

پوشش جنگلی زاگرس شامل بلوط و بادام و زالزالک و بنه است و نقشی اساسی در کاهش سیلاب های فصلی که اخیرا با تغییرات اقلیمی افزایش چشمگیری یافته دارد.

 

تثبیت خاک، افزایش ذخیره رطوبت و دادن حالت نفوذپذیری مناسب به خاک و حفظ تنوع زیستی از مهم ترین کارکردهای جنگل های زاگرس است که در صورت بی توجهی به حفاظت بهتر و تهیه لوازم اطفای حریق، در خطر تغییر قرار می گیرد و بحران های زیستی بسیاری را برای شهرها و روستاهای اطراف پدید خواهد آورد.

اسکان نيوز /  الهه موسوی

نظرات
درج نظر جدید
نام
وبسایت
ایمیل
متن
   

کد امنیتی فوق را وارد کنید